Het antwoord op uw vraag
is: neen, in de regel niet. Daarbij gaan wij ervan uit dat de
advieswerkzaamheden in de vraagstelling niet zullen kwalificeren als
werkzaamheden als (leidinggevende) topfunctionaris met of zonder
dienstbetrekking van de betreffende instelling. Dit voor zover dat juridisch al
mogelijk zou zijn gelet op de wettelijke en eventuele statutaire bepalingen
over onverenigbare functies ofwel incompatibiliteiten bij rechtspersonen.
De volgende bepalingen
van de WNT over de normering van de bezoldiging van toezichthoudende
topfunctionarissen of over de samentelling van bezoldiging uit hoofde van twee
of meer gelijktijdig vervulde functies zijn relevant en deze zijn op het eerste
gezicht geen van allen van toepassing op de situatie in de vraagstelling:
In bovenstaand antwoord is (in de eerste alinea) ook expliciet geformuleerd dat er in het antwoord van wordt uitgegaan dat er geen sprake is van werkzaamheden die als werkzaamheden uit hoofde van een topfunctie zijn aan te merken.
En zo ja: op welke regels bij of krachtens de WNT is gebaseerd dat (bepaalde) (advies)werkzaamheden NIET onder 'nevenwerkzaamheden' vallen?
In de toelichting bij de
Uitvoeringsregeling WNT 2020 is de bezoldiging uit 'nevenwerkzaamheden' nader omschreven als "de
bezoldiging uit hoofde van andere werkzaamheden als niet-topfunctionaris bij
dezelfde rechtspersoon of instelling."
Bezoldiging uit hoofde van werkzaamheden als topfunctionaris moeten als zodanig worden verantwoord. Bezoldiging uit hoofde van andere werkzaamheden als niet-topfunctionaris moeten op grond van bovenstaande toelichting worden aangemerkt als bezoldiging uit nevenwerkzaamheden.
Vraag: hoe valt dit te verenigen met het antwoord op deze Forum vraag?
NB: Het BZK Verantwoordingsmodel WNT stelt (zonder enig voorbehoud) in voetnoot 1 bij tabel 1e (De
totale bezoldiging van een topfunctionaris inclusief degene die op grond van
diens voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris wordt aangemerkt, voor
al diens functies bij één WNT-instelling en eventuele aan deze WNT-instelling
gelieerde rechtspersonen) het volgende:
Deze
tabel is relevant voor alle typen topfunctionarissen met een dienstverband bij
de WNT-instelling indien hij/zij meer dan € 2.100 aan totale bezoldiging
ontvangt ongeacht of er sprake is van een leidinggevende of toezichthoudende
topfunctionaris.
Naar aanleiding van de
vervolgvraag heeft de HelpdeskWNT van het ministerie van BZK het antwoord op de
Forumvraag opnieuw bekeken. Alles overziende, moeten wij constateren dat het
oorspronkelijke antwoord op grond van het bovenstaande in zijn geheel moet
worden vervangen door een herzien antwoord. De tekst van het antwoord zoals die
had moeten luiden, is hieronder opgenomen. Daarmee is naar onze mening de
vervolgvraag overbodig geworden en daar geven wij dan ook geen afzonderlijk
antwoord op.
Herzien antwoord op
oorspronkelijke vraag
Het antwoord op uw vraag
is: ja, in de regel wel. Vergoedingen voor adviezen die gegeven worden door een
toezichthoudende topfunctionaris of uit hoofde van een functie als toezichthoudende
topfunctionaris (vanuit de rol van sparringpartner van en vraagbaak voor het
bestuur of vanuit de rol van toezichthouder), behoren, gelet op het ruime,
niet-gelimiteerde bezoldigingsbegrip van artikel 2a Uitvoeringsregeling WNT,
tot de bezoldiging van de toezichthoudende topfunctionaris, ook als daarvoor
afzonderlijk van de vergoeding als toezichthoudend topfunctionaris gefactureerd
en betaald wordt. Dergelijke vergoedingen zijn dus rechtstreeks gemaximeerd op
grond van artikel 2.2 WNT. Het feit dat hiervoor apart is gefactureerd, is niet
bepalend. Kortom: als een advies gegeven is door of vanuit een functie als
toezichthoudende topfunctionaris en daarvoor is apart gefactureerd, dan behoort
de vergoeding tot de bezoldiging die op grond van artikel 2.2 WNT is
gemaximeerd. Een eventuele overschrijding van de norm van artikel 2.2. WNT
leidt in een dergelijk geval in beginsel tot een onverschuldigde betaling.
Los van
het WNT-kader, is het vanuit governance oogpunt in principe onwenselijk dat een toezichthoudende
topfunctionaris betaalde nevenwerkzaamheden verricht voor de organisatie waar
hij of zij toezicht op houdt. Dit heeft te maken met de onafhankelijkheid,
integriteit en het vermijden van (de schijn van) belangenverstrengeling.
De
raad van toezicht of raad van commissarissen moet onafhankelijk toezicht kunnen
houden op het bestuur. Betaalde nevenwerkzaamheden ondermijnen deze
onafhankelijkheid en kunnen leiden tot belangenverstrengeling.
In sectoren
zoals zorg, onderwijs, woningcorporaties en cultuur zijn er governance codes
(zoals de Governance code Zorg, de Code Goed Bestuur in het Onderwijs) waarin
staat dat toezichthouders geen uitvoerende taken binnen de organisatie mogen
hebben.
Daarnaast
hebben veel organisaties in hun statuten of reglementen bepalingen opgenomen
die toezichthouders verbieden om (betaalde) opdrachten voor de organisatie uit
te voeren. In uitzonderlijke gevallen kan het toegestaan zijn zoals bij
ontstentenis of belet van een bestuurder en de werkzaamheden strikt tijdelijk
en incidenteel zijn. In een dergelijk uitzonderlijk geval zal bekeken moeten
worden aan de hand van de specifieke casus welke WNT-bepalingen van toepassing
zijn.