Casus wel of geen topfuntionaris WNT

1. Casus wel of geen topfuntionaris WNT
In 2024 zijn twee nieuwe directieleden in dienst getreden. De gemeenschappelijke regeling (GR) heeft nu drie directeuren. De derde directeur is de algemeen directeur en is binnen de GR de topfunctionaris naast het algemeen en dagelijks bestuur.
Op basis van functieomschrijvingen in het contract, het mandaatbesluit, uitgangspunten in het directiereglement en feitelijke inzet of deze nieuwe directieleden concludeert de GR dat deze 2 nieuwe directieleden geen topfunctionaris zijn.
Klopt het volgens de onderstaande beschrijving en conclusie dat deze twee nieuwe directieleden niet vallen onder de definitie topfunctionaris WNT?
2. Definitie topfunctionaris WNT
De definitie van een "topfunctionaris" onder de Wet normering topinkomens (WNT) staat in artikel 1.1 van de wet. Volgens dit artikel wordt een persoon als topfunctionaris aangemerkt als deze voldoet aan een van de volgende criteria:
- Lid van het hoogste uitvoerende orgaan: Dit omvat personen die deel uitmaken van het hoogste leidinggevende of uitvoerende orgaan binnen een WNT-instelling, zoals de raad van bestuur, de directie, of een vergelijkbaar bestuursorgaan.
- Leidinggevende met de hoogste verantwoordelijkheid: Personen die niet in een formeel bestuurlijke positie zitten, maar wel de feitelijke dagelijkse leiding hebben over de hele organisatie, worden ook als topfunctionaris beschouwd. Dit kan bijvoorbeeld een algemeen directeur zijn die eindverantwoordelijk is zonder formeel lid te zijn van het bestuur.
- Toezichthouders: Naast leidinggevenden binnen het uitvoerende orgaan worden ook leden van de raad van toezicht of een vergelijkbaar toezichthoudend orgaan als topfunctionaris aangemerkt.
Specifieke Artikeltekst
In artikel 1.1 van de WNT wordt dit als volgt omschreven:
“Topfunctionaris: de persoon die het hoogste uitvoerende orgaan vormt of daarvan deel uitmaakt, of degene die de hoogste dagelijkse leiding heeft over de gehele rechtspersoon of instelling, dan wel degene die behoort tot het toezichthoudend orgaan of het hoogste toezichthoudende orgaan daarvan.”
Toelichting
Deze definitie betekent dat een topfunctionaris niet per se formeel als bestuurder benoemd hoeft te zijn, zolang hij of zij de hoogste dagelijkse leiding over de organisatie heeft. Dit geeft de wet een bredere toepassing en voorkomt dat organisaties de WNT-normen omzeilen door leidinggevenden andere functietitels te geven.
In de praktijk betekent dit voor de GR dat zowel de bestuurders als ook bepaalde directeuren (zoals de algemeen directeur met beleidsverantwoordelijkheid) onder de definitie van topfunctionaris vallen.
Hiermee zijn de functies als algemeen directeur en bestuurder in vrijwel alle gevallen als topfunctionaris aan te merken. Echter, een directeur is niet automatisch een topfunctionaris; het hangt af van specifieke omstandigheden en de formele verantwoordelijkheid van de functie.
Uitzonderingen en nadere bepalingen
Er zijn enkele situaties waarin een directeur niet als topfunctionaris kwalificeert, ondanks dat hij of zij een hoge functie bekleedt:
- Leidinggevende op afdelingsniveau:
- Als een directeur slechts verantwoordelijk is voor een bepaalde afdeling of divisie zonder zeggenschap over de gehele organisatie, wordt deze persoon meestal niet als topfunctionaris aangemerkt. Denk bijvoorbeeld aan een directeur van een specifieke dienst of business unit die onder een hoger bestuur valt.
- De WNT hanteert de eis van bestuurlijke verantwoordelijkheid. Als een directeur een operationele rol heeft zonder beleidsmatige eindverantwoordelijkheid (zoals een manager met de titel ‘directeur’ maar zonder eigen mandaat voor het beleid van de gehele organisatie), kan hij of zij buiten de definitie van topfunctionaris vallen.
- In organisaties waar meerdere leidinggevenden formeel gelijkwaardig zijn in de topstructuur, wordt soms onderscheid gemaakt tussen directieleden die een specifieke bevoegdheid hebben en anderen die geen directe beleidsverantwoordelijkheid dragen. De WNT-criteria kunnen daardoor afhangen van de governance-structuur en functionele verantwoordelijkheden zoals deze zijn vastgelegd in statuten of reglementen.
Voor tijdelijke en interim-aanstellingen kan het zijn dat de directeur niet onder de WNT valt als de persoon niet direct het beleid van de organisatie beïnvloedt of geen formele benoeming in de topstructuur heeft.
3. Conclusie definitie WNT
Een directeur wordt als topfunctionaris gezien onder de WNT als deze persoon eindverantwoordelijk is voor de gehele organisatie of een beleidsbepalende rol heeft. Directeuren die slechts verantwoordelijk zijn voor een specifiek onderdeel zonder deze brede bevoegdheden worden niet als topfunctionaris aangemerkt en vallen standaard niet onder de WNT-normen.
4. Bestuur van deze GR
De directie van GR bestaat uit de algemeen directeur en de twee nieuwe directieleden.
De algemeen directeur is verantwoordelijk voor de gehele organisatie. In het Directiereglement is vastgelegd dat de algemeen directeur integraal verantwoordelijk is voor het algemeen beheer van de GR waarbij deze verantwoording aflegt aan het bestuur. En dat de algemeen directeur de voorzitter is van het directieteam; naast hem bestaande uit de 2 nieuwe directeuren. Gecompleteerd door de Concerncontroller, HR-manager en de secretaris.
Hiernaast is het zo dat de algemeen directeur zelfstandig besluiten kan nemen. Hiervoor als de directie geen meerderheid van stemmen nodig is. Dit staat niet expliciet in het directiereglement, maar het is wel zo dat de 2 nieuwe directeuren hiërarchisch onder de algemeen directeur vallen. In het directiereglement staat namelijk dat de algemeen directeur integraal verantwoordelijk is voor het algemeen beheer van de GR waarbij de algemeen directeur verantwoording aflegt aan het bestuur
De beide nieuwe directeuren zijn verantwoordelijke voor een eigen bedrijfsonderdeel.
Dit is vastgelegd in de tijdelijke arbeidsovereenkomst. Als zodanig functioneren zij ook feitelijk zo.
Uit het mandaatoverzicht blijkt dat de algemeen directeur mandaat heeft en dat de overige directieleden een ondermandaat hebben gekregen voor de afdelingen waar zij verantwoordelijk voor zijn.
Naast de directie is het algemeen bestuur het hoogste orgaan binnen de gemeenschappelijke regeling. Het dagelijks bestuur bestaat uit een aantal leden uit het algemeen bestuur. In het algemeen bestuur wordt het sociale en financiële beleid vastgesteld. Het dagelijks bestuur ziet erop toe dat het beleid op de goede manier wordt uitgevoerd en is verantwoordelijk voor de gang van zaken binnen de gehele GR. Zij ontvangen geen bezoldiging vanuit de GR. Gezien de brede verantwoordelijkheid van deze leden voor de gang van zaken binnen de GR zijn zij voor de WNT-topfunctionaris en worden zij in de WNT-verantwoording opgenomen.
5. Conclusies
Het bovenstaande geeft aan dat alleen de algemeen directeur als verantwoordelijke voor de gehele organisatie voor de WNT-topfunctionaris is en de twee nieuwe directeuren niet. Zij zijn alleen verantwoordelijk zijn voor hun eigen bedrijfsonderdeel. Hiernaast heeft de algemeen directeur mandaat met de bevoegdheid om zelfstandig besluiten te nemen. Waarbij het mogelijk is dat er een ondermandaat wordt verstrekt aan anderen. Overigens is het ook zo dat in de periode voor de aanstelling van genoemde directieleden alleen de algemeen directeur voor de WNT-topfunctionaris was.
Hiernaast zijn de leden van het algemeen bestuur, dagelijks bestuur WNT-topfunctionaris.
Conclusie is daarom dat alleen informatie over de algemeen directeur en de leden van het algemeen bestuur, dagelijks bestuur in de WNT-verantwoording voor de jaarrekening moet worden opgenomen en niet van de twee nieuwe directieleden.
Reacties
Wij interpreteren uw vraag als een verzoek om casusbeoordeling. De HelpdeskWNT van het ministerie van BZK geeft geen casusbeoordelingen af en doet ook geen uitspraken over concrete casus. Wij geven uitsluitend algemene wetsuitleg over de WNT. U geeft zelf een interpretatie van de WNT, maar die is niet afkomstig van topinkomens.nl en wij herkennen deze ook niet vanuit de totstandkomingsgeschiedenis van de WNT. De herkomst is ons niet bekend, maar het is geen officiële wetsuitleg van BZK. Wij doen geen uitspraken over de juistheid of volledigheid van uw eigen interpretatie van de WNT.
Een bij gemeenschappelijke regeling ingestelde of opgerichte rechtspersoon kwalificeert op grond van artikel 1.2, eerste lid, onderdeel h, WNT als WNT-instelling. In artikel 1.1, onderdeel b, sub 4°, WNT worden als topfunctionaris van een rechtspersoon als bedoeld in artikel 1.2, onderdeel h, beschouwd de leden van de hoogste uitvoerende en toezichthoudende organen van die rechtspersoon, alsmede de hoogste ondergeschikte of de leden van de groep hoogste ondergeschikten aan dat orgaan en degene of degenen belast met de dagelijkse leiding van de gehele rechtspersoon. Voor de kwalificatie als topfunctionaris is niet de functienaam doorslaggevend, maar wat diegene feitelijk doet. Als een functionaris dagelijks leiding geeft aan de gehele rechtspersoon of instelling, hetzij individueel hetzij tezamen met anderen als lid van een management- of directieteam, dan wordt deze voor de WNT aangemerkt als topfunctionaris. Dit moet per geval worden beoordeeld op basis van de feiten en omstandigheden, de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de betreffende persoon of personen, het organogram en de interne regelingen van de rechtspersoon of instelling (statuten of organisatieregeling, mandaatregeling e.d.). Zie artikel 4, tweede tot en met vierde lid, Beleidsregels WNT 2024 en ook deze Q&A op topinkomens.nl: Wat is doorslaggevend voor het zijn van topfunctionaris: de formele of feitelijke situatie? | Topinkomens.
Het is ons niet duidelijk of u dit vraagt in het kader van de controle van de WNT-gegevens van de betreffende WNT-instelling of als adviseur in het kader van de opstelling van de WNT-verantwoording. Voor zover het om het eerste gaat, zou u een melding kunnen doen van een fout in de verantwoorde WNT-gegevens bij de minister van BZK op grond van artikel 5.2, tweede lid, WNT. Op basis van deze melding kan de bevoegde toezichthouder, na het doen van onderzoek en het in dat kader opvragen van informatie, vaststellen of een of meer functionarissen al dan niet terecht als topfunctionaris is of zijn verantwoord.